Największą siłą polityczną w II Międzynarodówce utworzonej w 1889 r. była Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (SPD) Na przyjętym przez nią w Erfurcie (1891 r.) programie wzorowały się wszystkie partie marksistowskie. Międzynarodowa rola socjaldemokracji niemieckiej uzewnętrzniała się m. in. w bogatej literaturze teoretycznej. Wśród działaczy partyjnych i teoretyków socjaldemokracji niemieckiej poważną rolę odgrywali w owych
1 W. Lenin O niektórych właściwościach historycznego rozwoju mar ksizmu. Dzieła, t. 17, Warszawa 1957, s. 27.
czasach przybysze z innych krajów, jak np. pochodząęy z Czech Karol Kautskv, Austriak -• Rudolf Hilferding, Polka - Róża Luksemburg. '
Już pod koniec XIX wieku w niemieckiej socjaldemokracji zaczęło się kształtować skrzydło rewizjonistyczne, na czele którego stanął Edward Bernstein. Ostateczne jednak wykrystalizowanie się różnych nurtów w niemieckiej i międzynarodowej socjaldemokracji nastąpiło po rewolucji rosyjskiej lat 1905 -1907. Z jednej strony był to nurt prawicowy reprezentujący rewizjonizm w teorii i oportunizm oraz reformizm w polityce. Z drugiej strony - przeciwstawiająca się zdecydowanie i konsekwentnie tej tendencji lewica, której głównym ideologiem i przywódcą stała się R. Luksemburg
| |
|